Wincenty Witos(1874\u20131945) \u2013 polski polityk, dzia\u0142acz ruchu ludowego, trzykrotny premier II RP. Urodzi\u0142 si\u0119 w Wierzchos\u0142awicach w biednej rodzinie ch\u0142opskiej i dzi\u0119ki swojemu uporowi i samokszta\u0142ceniu doszed\u0142 do najwy\u017cszych godno\u015bci w pa\u0144stwie. Uznawany jest za jednego z ojc\u00f3w niepodleg\u0142ej Polski, a tak\u017ce najwa\u017cniejszych, najbardziej wyrazistych i wp\u0142ywowych polityk\u00f3w II RP. Od 1895 r. dzia\u0142a\u0142 w Stronnictwie Ludowym, w 1905 r. uzyska\u0142 mandat radnego Rady Powiatowej w Tarnowie,w latach 1908\u20131914 by\u0142 pos\u0142em do galicyjskiego Sejmu Krajowego, od 1908 do 1931 r. by\u0142 w\u00f3jtem Wierzchos\u0142awic, sprawowa\u0142 mandat pos\u0142a do austriackiej Rady Pa\u0144stwa (1911\u20131918). By\u0142 cz\u0142onkiem Wydzia\u0142u Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych, od 1914 r. nale\u017ca\u0142 do PSL \u201ePiast\u201d (prezes w latach 1916\u20131931). Dzia\u0142a\u0142 w Naczelnym Komitecie Narodowym, p\u00f3\u017aniej w Lidze Narodowej (1917\u20131918), by\u0142 prezesem Polskiej Komisji Likwidacyjnej; od 1919 pose\u0142 na Sejm RP. W 1920 r. podczas bolszewickiej nawa\u0142nicystan\u0105\u0142 na czele Rz\u0105du Obrony Narodowej, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do odrzucenia Armii Czerwonej spod Warszawy i rozpocz\u0119cia jej odwrotu. Za kierowanie nim otrzyma\u0142 od Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Order Or\u0142a Bia\u0142ego. Funkcj\u0119 premiera Wincenty Witos sprawowa\u0142 jeszcze dwukrotnie: od 28 maja 1923 do 14 grudnia 1923 r. oraz od 10 do 14 maja 1926 r.W latach 1929\u20131930 by\u0142 jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w Centrolewu. W 1930 r. zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze sanacyjne, osadzony w twierdzy brzeskiej i oskar\u017cony w tzw. procesie brzeskim o przygotowywanie zamachu stanu, skazany na 1,5 roku wi\u0119zienia. W 1933 r. opu\u015bci\u0142 kraj, udaj\u0105c si\u0119 na 6-letni\u0105 emigracj\u0119 do Czechos\u0142owacji. Do Polski powr\u00f3ci\u014231 marca 1939 r. po wkroczeniu wojsk niemieckich do Czechos\u0142owacji. W czasie II wojny \u015bwiatowej odrzuci\u0142 niemieckie propozycje utworzenia kolaboracyjnego rz\u0105du wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cego z okupantem. Po utworzeniu w czerwcu 1945 r. Tymczasowego Rz\u0105du Jedno\u015bci Narodowej Wincenty Witos zosta\u0142 powo\u0142any na wiceprzewodnicz\u0105cego Krajowej Rady Narodowej (nie podj\u0105\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w). W tym samym roku zosta\u0142 prezesem utworzonego przez Stronnictwo Ludowe \u201eRoch\u201d Polskiego Stronnictwa Ludowego (tzw. miko\u0142ajczykowskiego).<\/p>\n\n\n\n
W uchwale o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Wincentego Witosa Senat oddaje ho\u0142d temu wybitnemu m\u0119\u017cowi stanu, trzykrotnemu premierowi II RP, pa\u0144stwowcowi, dzia\u0142aczowi samorz\u0105dowemu i przyw\u00f3dcy ruchu ludowego. Senatorowie przypominaj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wincentego Witosa i jego polityczne motto dzia\u0142ania: \u201eKiedy nie by\u0142o Polski niepodleg\u0142ej trzeba do niej d\u0105\u017cy\u0107; gdy przysz\u0142a \u2013 trzeba pracowa\u0107 dla niej; a gdy by\u0142a w potrzebie \u2013 broni\u0107 jej\u201d. \u201eZa zaanga\u017cowanie w obron\u0119 prawa i demokracji zosta\u0142 nies\u0142usznie skazany w haniebnym procesie brzeskim. Nie godz\u0105c si\u0119 z wyrokiem opu\u015bci\u0142 kraj udaj\u0105c si\u0119 na emigracj\u0119 do Czechos\u0142owacji, gdzie przebywa\u0142 przez 6 lat. Do Polski powr\u00f3ci\u0142, gdy dostrzeg\u0142 nieuchronno\u015b\u0107 wybuchu wojny z Niemcami\u201d \u2013 zaznaczaj\u0105 w uchwale. Jak podkre\u015blaj\u0105 senatorowie, sprawiedliwo\u015b\u0107 dziejowa sta\u0142a si\u0119 faktem dopiero w maju 2023 r. Dzi\u0119ki staraniom Polskiego Stronnictwa Ludowego S\u0105d Najwy\u017cszy w czasie rozprawy kasacyjnej uchyli\u0142 wyroki brzeskie z 1932 r. i uniewinni\u0142 Wincentego Witosa i 9 innych \u00f3wczesnych polityk\u00f3w PSL i PPS. Sejm RP ustaw\u0105 z 7 kwietnia 2017 r. w\u0142\u0105czy\u0142 Wincentego Witosa w poczet Ojc\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n